Ý Nghĩa Của Việc Cúng Giỗ Ông Bà, Tổ Tiên Trong Tín Ngưỡng Việt

(0)
4 tháng trước
Từ xa xưa người Việt đã có tín ngưỡng thờ cũng tổ tiên, vậy ý nghĩa của việc thờ cũng tổ tiên là gì?

Cúng giỗ là một ngày lễ kỷ niệm ngày người mất qua đời. Đây là một trong những ngày lễ vô cùng quan trọng trong văn hóa tâm linh của người Việt ta, là ngày thể hiện lòng thương xót, hiếu kính của người sống đối với người đã khuất, thể hiện đạo hiếu đối với tổ tiên. Đây cũng là dịp để cả gia đình có cơ hội ngồi lại với nhau, tăng thêm tình cảm và sự gắn kết giữa những thành viên trong nhà.

  1. Ý NGHĨA CỦA VIỆC CÚNG GIỖ TRONG VĂN HÓA TÍN NGƯỠNG VIỆT NAM

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là quan niệm về sự tồn tại của những linh hồn và mối liên hệ giữa người đã khuất và người sống bằng đấng vô hình hiện hữu trong cuộc sống dõi theo con cháu và đem lại phước lộc, tài thọ cho họ.

Trải qua sự luân chuyển và biến cố của lịch sử, nhiều tín ngưỡng dân gian đã gặp phải thời kỳ khó khăn khi bị quy kết là “mê tín dị đoan” thế nhưng tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên vẫn tồn tại trong tiềm thức của mỗi người dân Việt. Nó không chỉ thể hiện ý thức luôn hướng về nguồn cội, bày tỏ lòng hiếu thảo mà còn mang giá trị về mặt tâm linh, mang ý nghĩa bày tỏ sự biết ơn luôn hướng về cội nguồn của mỗi người

Theo quan niệm truyền thống, tổ tiên trước hết là những người cùng chung huyết mạch như ông bà, cha mẹ… là những đã sinh thành ra ta. Không chỉ vậy, tổ tiên còn là những bậc anh hùng có công bảo vệ làng xóm, đất nước, đánh đuổi giặc ngoại xâm. Có thể kể đến như Trần Hưng Đạo được tôn thờ là là người cha của dân tộc, được thực hiện tín ngưỡng thờ cúng giỗ vào tháng 8 âm lịch hàng năm.

Truyền thuyết Lạc Long Quân - Âu Cơ là một trong những câu chuyện được in đậm trong tiềm thức của người dân Việt (Ảnh minh họa)

Trong tiềm thức của người Việt Nam tổ tiên còn là Mẹ Âu Cơ, là những vị Vua Hùng những người đã kiến tạo nên nước non và nguồn cội sinh ra các dân tộc Việt Nam. Dân gian ta có câu:

”Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ tổ mùng 10 tháng 3.”

Câu ca dao trên đã hàm chứa phần nào về tinh thần luôn hướng về nguồn cội, luôn tôn thờ và tưởng nhớ về tổ tiên. Cứ vào những ngày này hàng năm, mỗi “con rồng, cháu tiên” đều khắc ghi và thành kính tưởng nhớ tới công lao của những vị vua hùng đã có công dựng nước và giữ nước.

Có thể nói, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên nhắc nhớ mỗi chúng ta, dù ở đâu, xa quê hương nhưng luôn tôn thờ và khắc ghi nguồn cội của mình, thông qua đó giáo dục mỗi người luôn phải có trách nhiệm với quê hương đất nước, bảo tồn và phát huy những giá trị tốt đẹp mà tổ tiên ta đã dày công vun đắp.

Phong tục này như sợi dây liên kết giữa những người sống và những người đã khuất, những người trên trần thế và những người ở thế giới tâm linh. Điều này bày tỏ về quan niệm nhân sinh của dân tộc Việt “sự tử như sự sinh, sự vong như sự tồn”. Theo quan niệm của người Việt, chết chưa phải là kết thúc, tổ tiên luôn bên cạnh dõi theo và phù hộ cho chúng ta trong cuộc sống. Chính vì vậy, nhờ vào hình thức tín ngưỡng này, người Việt bày tỏ sự biết ơn và lòng thành kính, tấm lòng hiếu thảo với ông bà tổ tiên với những người đã sinh thành dưỡng dục chúng ta.

Chúng ta luôn tin rằng, sau khi mất, tổ tiên không bao giờ biến mất mà vẫn luôn sát cánh cùng con cháu và chúng ta nên làm tròn bổn phận đạo hiếu của một người con. Trong mỗi gia đình Việt, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên truyền tải đạo lý sâu sắc “Uống nước nhớ nguồn” đã trở thành nét đẹp trong văn hóa của người Việt. Thông qua đó, mỗi con người hiểu được giá trị của “đạo hiếu” trong cuộc sống trong mối quan hệ với những người trong gia đình.

Công cha nặng tựa mây núi, nghĩa mẹ rộng tựa biển trời bao la, do đó chúng ta luôn phải hiếu thảo và biết ơn với cha mẹ khi còn sống và luôn khắc cốt và bày tỏ sự thành kính và xót thương khi cha mẹ về thế giới vĩnh hằng. Giá trị quý báu nhất tiềm ẩn trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt đó là lời răn dạy về lòng hiếu thảo.

Như vậy, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên không chỉ là nét đẹp truyền thống của văn hóa dân tộc mà nó còn là bài học đạo đức vô giá trong tiềm thức của mỗi người. Nó răn dạy con người về đức hiếu thảo, hiếu sinh và hướng về cội nguồn dân tộc.

Vậy vào mỗi ngày giỗ chạp, chúng ta cần chuẩn bị những gì?

  1. SẮP LỄ
Mâm cơm cúng ông bà, tổ tiên được chuẩn bị rất kỹ lưỡng (Ảnh minh họa)

- 1 chén gạo, 1 chén muối 1 chén nước, 1 chén rượu trắng, 1 chén đựng trà khô.

- Một đĩa ngũ quả.

- Một bình hoa (nên chọn hoa cúc vàng hoặc hoa ngũ sắc).

- Một đĩa bánh kẹo, trầu cau, thuốc.

- Một bó nhang.

- 1 đĩa xôi, 2 bát chè ngọt

- 1 Mâm cơm cúng gia tiên (3 loại thịt) – Tốt nhất là làm mâm cơm Chay nhiều món

 

  1. VÀNG MÃ

- 5 Đinh tiền lễ, 

- Quần áo (mã) của người mất 3 bộ

 

  1. VĂN KHẤN

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

- Con lạy chín phương Trời, con lạy mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Ngài đương niên Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần

- Con kính lạy Ngài Thành Hoàng Bản Thổ chư vị đại vương

- Con kính lạy đức Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần 

- Con kính lạy ngài Bản gia Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần 

- Con kính lạy hội đồng Gia Tiên nội ngoại họ …….. gia cùng phần âm khuất mày khuất mặt hiện tiền nơi đây.

Tên con là:………...........................................................Sinh năm: .........................

Cùng các các thành viên gia đình: (Họ tên......................... Năm sinh......................)

Hôm nay, ngày...... Tháng ..... năm..... (Âm lịch) Tại địa chỉ:................................

Nhân ngày chính Giỗ của ................................................................. Sinh năm ........... Mất năm ......................, An táng tại: ..................................................... chúng con nhất tâm xin phép làm lễ giỗ để tưởng nhớ và ghi tạc công đức của gia tiên tiền tổ, kính cẩn sắm lễ hương hoa đăng trà quả thực lòng thành tấu lên các chư vị Phật, Thánh, Gia tiên họ.......... Cùng Vong linh Ông (Bà) ...........................................................

Chúng con kính mời ngài Kim Niên Đương Cai Quản Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần, Bản Cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương, ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo phủ Thần Quân, ngài Bản gia Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần, các chư vị Tôn Thần cai quản trong xứ này. Cúi xin các ngài nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật. Chúng con cầu xin các Ngài che chở, hộ mệnh hộ trạch phù hộ cho gia đình sức khỏe dồi dào, gia trung thịnh vượng.

Chúng con kính mời Hội đồng Gia tiên nội ngoại họ………………. nghe lời khẩn cầu của con cháu hiển linh, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật. Hôm nay là ngày Giỗ của Ông (bà) ......................................................... Ơn võng cực được xem như trời biển. Nghĩa sinh thành không bao giờ quên, càng nhớ công ơn gây cơ tạo nghiệp được bao nhiêu càng cảm thấy thâm tình mà không bề dãi tỏ. Chúng con toàn gia con cháu trong nhà nhất tâm sắm sửa lễ vật kính dâng dãi tỏ tấm lòng thành Cúi xin các cụ linh thiêng giáng thế, để thụ hường lễ vật phù hộ độ trì cho con cháu (anh em) trong nhà được an ninh khang thái, vạn sự được tốt lành, gia cảnh được hưng long thịnh vượng, con cháu thêm công thêm việc để công thành danh toại, có quý nhân phù trợ, bốn mùa không tai ách, tám tiết được điềm lành tiếp ứng, công việc được thuận may mọi nhẽ.

Tín chủ con lại kính mời vong linh Ông bà Tiền chủ, Hậu chủ ở trong nhà này đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho gia chung chúng con được vạn sự tốt lành, tâm cầu sở đắc, sở nguyện tòng tâm.

Chúng con nguyện năng tu phước thiện, tránh dữ làm lành, giúp đỡ người hoạn nạn khó khăn, hiếu thuận gia trung.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì. Toàn thể gia đình chúng con thành kính cảm tạ!

 

Nam Mô A Di Đà Phật!

Nam Mô A Di Đà Phật!

Nam Mô A Di Đà Phật!

 

Để không bỏ qua những bài viết bổ ích về liên quan đến những bài văn khấn thường được dùng trong các dịp lễ quan trọng của người Việt, quý cô chú bác anh chị hãy nhấn theo dõi fanpage và chọn chế độ xem trước nhé! Ngoài ra, quý cô chú bác anh chị có thể tìm mua cuốn Nghi lễ tại gia do Phong Thủy Tam Nguyên xuất bản bằng cách để lại Họ tên + SĐT dưới phần comment nhé!



  • Tổng thư ký Hiệp hội dịch học Thế giới phân hội Việt Nam

  • Viện phó thường trực Viện nghiên cứu & Phát triển Văn hóa Phương Đông

  • Giám đốc Công ty TNHH Kiến trúc Phong thủy Tam Nguyên.

Gửi Bình Luận
Thảo luận (0)
1900.2292
1900.2292 Facebook Page Facebook Messenger Zalo Chat Chat trực tiếp

Hỗ trợ